Öğrencilerin Eğitiminde Motivasyon Sorunları ve Çözüm Önerileri

Kazasker Fen Bilimleri > Blog > Sınava Hazırlık > Öğrencilerin Eğitiminde Motivasyon Sorunları ve Çözüm Önerileri
Kas 9, 2020 Yayınlayan: KFB Sınava Hazırlık

Öğrenciler çalıştığı sınavlara, yaşlarına ve cinsiyetlerine göre çeşitli şekillerde gruplandırılabilir. Her grubun kendine ait sıkıntıları vardır. Bu yazımızda öğrencilerin tamamının motivasyonunu etkileme ihtimali bulunan hususların üzerinde duracağız. Olası her bir sorunu ayrı ayrı başlıklarda ele alıp naçizane çözüm önerilerinde bulunacağız.

Ailevi Problemler

Öğrencilerin özellikle çekirdek ailelerinde yaşayacakları problemler öğrenci motivasyonunu baltalayabilir. Bu problemlerden en bilinenleri boşanma, şiddetli geçimsizlik, ailedeki bireylerin, özellikle ebeveynlerin yaşadığı ruhsal sıkıntılar, ailede bulunan bedensel ya da zihinsel engelli kişiler vs. öğrenci motivasyonunu etkilemektedir.

Öğrencilerden her biri şayet bu hususta bir metafor kullanmamız gerekirse; fırtınalı bir denizde kendi gemisinin kaptanıdır. Bu deniz bizzat sınav sürecidir. Ve kaptanlar yorulduklarında gemilerini sakil bir limana çekmek isteyeceklerdir. Bu limanın aile olması büyük ehemmiyet taşımaktadır. Ailede bulunan bir sorun, aile terapistleriyle ve sağlıklı diyalog ortamında çözülebilir.

Kıyaslanmak

Öğrencilerin en büyük motivasyon sorunlarından biri kıyaslanmak korkusudur. Her öğrenci farklı iddialara sahiptir. Farklı ideallere, farklı kişiliklere, farklı hayatlara ve imkanlara sahip öğrencileriyeri geldiinde kendi yeteneklerinin dışına çıkacak sınav ve branşlarda birbirleriyle kıyaslamak on yarıştan hepten koparabilecektir. Burada özellikle öğrencinin aile ve yakın çevresi ne olursa olsun, kıyasladıkları kişi kim olursa olsun bu kıyastan kaçınmalıdır.

Sosyal Medya

Öğrenciler sosyal medyayı abartılı şekillerde ve abartılı kullanım süreleriyle kullanabilmekte, vakitlerini ve eforlarını ölçüsüzce bu platformlarda harcayabilmektelerdir.

Burada sağlayacağımız çözüm kesinlikle bir yasaklama olmamalı, öğrencinin sosyal medyayı daha efektif kullanmasını teşvik etmeli, öğrenciyi zararlı neşriyattan korumaya ve onu gözlemlemeye dayalı bir çözüm yolu geliştirmek olmalıdır.

Bir çok yayının olduğu bu ortamda elbette ki zararlı yayın ve içeriklerin olduğu gibi faydalı yayınlar, öğretici içerikler ve elbette ki mentor kabul edilebilecek içerik üreticileri ve yayıncılar da bulunmaktadır.

Konjonktürel Sorunlar.

Farkındalığı yüksek öğrencilerin özellikle içinde bulunduğu bu motivasyon kırıcı husus çoğu öğrenci koçunun gözünden kaçan bir konu olmakla birlikte, öğrenci motivasyonu için şayet doğru kanalize edilirse bir dinamo işlevi görebilir.

Şöyle ki, öğrenci ailesine, eğitmenlerine, koçuna veya yakın çevresine “zamanın kötü olduğuna” dair beyaatlarda bulunuyorsa bunun yaratacağı karamsarlık onun motivasyonunu zedeleyebilir.

Ancak yine yakın çevresi tarafından, yaşadığı çağın bütün kötülük ve zorluklarının insan eliyle şekillendiği ve bu zorlukların çözümünün yine insan eliyle olacağı hatırlatılır. Bunca kötü durum ve insanla mücadele etmenin ilk ve en etkili yolunun çalışmak olduğu, bu çalışmalarla yine toplumu ve şartları şekillendirebileceği öğrenciye hatırlatılmalı, “kötülükle olan mücadelesinde” çalışması yönünde teşvik edilmelidir.

Bilgisayar/Mobile Oyunlar.

Beynimizin ceza ve ödül motivasyonlarıyla çalıştığını hatırlayalım. Ve bu ödül motivasyonlarının günümüz oyunlarında bolca kullanıldığını bilmekteyiz.

Çokça tercih edilen ve indirilen oyunlara baktığımızda oyuncusunu ödüle boğduğunu rahatlıkla fark edebiliriz. Öğrenci ders çalışmak yerine kısa vadede ödüle doymak adına bu oyunları tercih etmektedir. Bu son derece doğaldır. Bu hususta öğrenciye ders çalışmasının karşılığında alacağı ödüllerden bahsedilmelidir. Bu yapılırken öğrencinin sosyalleşmesini sağlayan, mücadele ve gelişme azmini her gün yenileyen, el-göz koordinasyonunu geliştiren oyunlara kesinlikle kem bakılmamalı, aksine hangi oyundan hangi faydayı sağlayacağı öğrenciye aktarılmalıdır.

Bu hususta hem oyun oynamasının hem ders çalışmasının öğrenciye nasıl faydalar sağlayacağı güzel bir üslupla anlatıldıktan sonra bunlar arasındaki dengeyi sağlamak noktasında öğrenciye yardımcı olunmalıdır.

Zaman ve eforunu nasıl harcayacağı öğrenciyle birlikte belirlenmelidir.

Üslup.

Öğrenci koçunun, eğitimcinin ve elbette ki ebeveynin üslubu çok büyük önem arz etmektedir. Öğrenciye yapılan konuşma ve telkinlerde üslubumuzu güzel şekillendiremediğimizde bunların bir işe yaramadığını gözlemleyebiliriz.

Öğrencinin karşılaştığı sorunlar çerçevesinde alacağı öğütleri ve tavsiyeleri ne şekilde aldığı çok önemlidir. Bir grup öğrencinin boş zamanlarında iskambil oynadığını ele alalım. Bu öğrenciler bu oynu dersliklere de taşımış ve teneffüslerde de oynamaya başlamış olsunlar. Kendimizi bu öğrencilerin akademik danışmanının yerine koyalım ve branş öğretmenlerinden teneffüslerdeki bu oyunlarının ders başlangıçlarına da sarktığı hatta ders bitmeden hemen önce tekrar başladığını duyalım. Bu konuda şikayet aldığımızı varsayalım. Nasıl bir yol izleriz?

Bir duyuru panosunu birkaç dakika içinde bir duvar gazetesine çevirebiliriz. Öğrencilerin bu iskambil müptelalığından şakayla karışık bahsedebilir, ironilerle süslediğimiz yazımızı bir magazin haberini sunar gibi yayınlayabiliriz. Elbette bunları yapmadan öğrenciler de bu aktivitelerini bildiğimizi bilmeli. Ancak hiçbir şekilde kızmamalıyız. Hatta bu oyuna katılabiliriz de. Bahsettiğim yazımızdan sonra öğrencilerle bu haberi değerlendirip onlarla ilgilendiğimizi, vakit ayırıp bu mevzuyu haberleştirdiğimizi ve bu husustaki tedirginliklerimizi güzel bir dille anlatmamız yerinde olacaktır.

Başka bir metot; öğrencileri sert bir dille uyarıp, kağıtlarına el koyup, diğer arkadaşlarının yanında rencide edip motivasyonlarını düşürmek… öğrencilerin iskambil oynaması sorununu kökünden çözecektir ancak buna karşılık öğrencinin koçuna ya da eğitmenine olan bağlılığını, kuruma olan devamlılığını ve en nihayetinde motivasyonunu sarsacaktır.

Son olarak, öğrenci motivasyonunu bozacak bir çok etmenle karşılaşabilir. Önemli olan sağlıklı diyalog kurabileceği bir ortamda bulunması ve her soruna serin kanlı bir şeklide yaklaşılmasıdır.

Akademik Danışman

A. Levent Şişman

Kazasker Fen Bilimleri